Czy Bóg potrzebuje naszej kreatywności?

Znajdujemy w Biblii takie historie, które budzą pewien niepokój podczas czytania. Nie pasują do obrazu Boga, który „kołacze do drzwi”, i do hojnego w miłosierdzie Pana, który nie zważa na nasze słabości. Do takich historii bez wątpienia należy opowieść o Nadabie i Abihu, synach Aarona. Zajmuje raptem kilka wersetów w Księdze Kapłańskiej, ale ilekroć na nią natrafiam, czuję się wstrząśnięty:

„Wówczas synowie Aarona, Nadab i Abihu, wzięli swoje kadzielnice, umieścili w nich rozżarzone węgielki, a na węgielkach kadzidło. Ogień jednak, który złożyli PANU w ofierze, był ogniem obcym. Uczynili to, czego PAN nie nakazał. Wtedy buchnął sprzed Jego oblicza ogień i ogarnął ich tak, że zmarli przed obliczem PANA”. (3Mo 10,1-2).

Nie dowiadujemy się o żadnym buncie ani bałwochwalstwie, nie ma tu też mowy o ukrytym grzechu. Tak przynajmniej się wydaje, gdy czytamy ten tekst. Oto dwóch kapłanów złożyło Bogu ofiarę z kadzidła i od razu zginęło. Chcieli dać Bogu coś od siebie. Coś ekstra…

DZIEŃ, KTÓRY MIAŁ BYĆ NAJPIĘKNIEJSZY

Żeby lepiej zrozumieć to wydarzenie, trzeba cofnąć się o kilka chwil. Ta historia nie dzieje się na marginesie, ale w samym środku najważniejszego dnia w życiu rodziny Aarona. Oto odbyło się uroczyste wprowadzenie synów Aarona do służby kapłańskiej. Po tygodniu przygotowań do wyświęcenia Aaron złożył pierwsze ofiary, a rozdział 9 kończy się obrazem, który powinien nas zachwycić:

„Po dokonaniu tego wszystkiego, Mojżesz z Aaronem weszli do namiotu spotkania. Kiedy stamtąd wyszli i błogosławili lud, całemu ludowi ukazała się chwała PANA. Wyszedł bowiem ogień sprzed PANA i strawił na ołtarzu ofiarę całopalną z jej tłuszczem. Gdy ludzie to zobaczyli, zakrzyknęli radośnie i upadli na twarz” (3Mo 9,23-24).

Bóg sam zapalił ogień na ołtarzu. Przyjął ofiarę, potwierdził kapłaństwo i pokazał, że mieszka wśród swojego ludu. Izrael okazał radość i uwielbienie. A zaraz potem, w tej atmosferze uniesienia, dwóch kapłanów robi krok za daleko.

Nadab i Abihu nie byli przypadkowymi ludźmi. To najstarsi synowie Aarona, pierwsi w kolejce do następstwa w urzędzie arcykapłańskim. Byli też wśród tych, którzy kilka miesięcy wcześniej wraz z Mojżeszem, Aaronem i siedemdziesięcioma starszymi weszli na górę Synaj. Czytamy, że „ujrzeli Boga Izraela” i mimo to nie zginęli (2Mo 24,1.9-11).

Ludzie z takim doświadczeniem, z takim miejscem w narodzie i z takim zaszczytnym powołaniem mieli szczególną pozycję. Czy z tego powodu mogli więcej? Bynajmniej. Właśnie to przyczyniło się do tak surowej kary ze strony Boga, gdy przekroczyli jasno przedstawione im zasady.

CO OZNACZA „OBCY OGIEŃ”?

Hebrajskie wyrażenie esz zarah oznacza dosłownie „obcy ogień”, czyli taki, który nie należał do tego miejsca i do tej służby. Tekst dodaje sedno sprawy: „Uczynili to, czego PAN nie nakazał”. Nie stwierdza, że ogień był zły. Nie chodzi o to, że kadzidło miało przykrą woń. Zabrakło tego, co najważniejsze: posłuszeństwa! Boże polecenie nie obejmowało tego ognia.

Bóg dał bardzo konkretne wskazówki dotyczące kadzenia. Kadzidło miało mieć ściśle określony skład i miało być spalane na złotym ołtarzu zgodnie z przekazanymi zasadami. Nadab i Abihu znali te ustalenia pochodzące od Najwyższego. Ogień na ołtarzu pochodził od Boga i miał płonąć nieustannie (3Mo 6,9-13). Kapłani nie musieli niczego wymyślać, niczego dodawać ani wykazywać się inwencją. Wystarczyło, że zrobią to, co zostało powiedziane: „Nie będziecie na tym ołtarzu spalali jakiegokolwiek innego kadzidła” (2Mo 30,9).

Tekst nie rozstrzyga dokładnie, w którym punkcie Nadab i Abihu popełnili błąd. Mogli wziąć ogień z niewłaściwego miejsca, mogli podejść w niewłaściwym czasie albo wejść tam, gdzie nie mieli wstępu. Ważniejsze jest co innego. Sednem nie jest szczegół techniczny, tylko postawa: zrobili po swojemu to, co Bóg już określił.

Ciekawe jest też to, że zaraz po tym przejmującym wydarzeniu Bóg mówi do Aarona o zakazie picia wina i mocnego trunku przed wejściem do Namiotu Spotkania (3Mo 10,8-11). Niektórzy komentatorzy widzą w tym wskazówkę, że synowie Aarona mogli działać w stanie „zmąconej” świadomości. Tekst tego nie stwierdza, więc nie chcę stawiać takiej tezy, zauważmy jedynie, że Bóg od razu przypomina kapłanom o ich zadaniu: „abyście umieli rozróżniać między tym, co święte, a tym, co pospolite, między tym, co nieczyste, a tym, co jest czyste” (3Mo 10,10).

„OKAZUJĘ MOJĄ ŚWIĘTOŚĆ”

Najbardziej zastanawia mnie to, co powiedział Mojżesz do Aarona w momencie, gdy rozegrała się ta tragedia:

„Oto, co oznajmia PAN: Na tych, którzy są Mi bliscy, okazuje się moja świętość, a wobec całego ludu — moja chwała” (3Mo 10,3).

Zwróćmy uwagę na wyrażenie: „którzy są Mi bliscy”. Bóg mówi o tych, którzy podchodzą najbliżej. Nie o odległym tłumie, ale o kapłanach – ludziach pełniących służbę. Im bliżej Bożej obecności, tym większa odpowiedzialność. Zbliżanie się do Boga nigdy nie jest sprawą obojętną. To nie jest przestrzeń, w której możemy się swobodnie wygłupiać ani realizować własne pomysły.

Reakcja Aarona tworzy jedną z najbardziej poruszających scen Starego Testamentu. Czytamy krótko: „I Aaron zamilkł” (3Mo 10,3b). Stracił dwóch synów w jednej chwili. Nie wolno mu było nawet publicznie okazać żałoby (3Mo 10,6-7). Nie protestuje, nie oskarża Boga i nie mówi: „Przecież chcieli dobrze”. Milczy. Myślę, że to milczenie jest jedyną sensowną odpowiedzią człowieka, który zrozumiał, kim jest Ten, przed którym stoi.

„ALE PRZECIEŻ CHCIELI DOBRZE”

Wiem, jakie myśli mogą się pojawić w naszej głowie, gdy czytamy omawianą historię. „Przecież nie zrobili niczego złego! Chcieli oddać Bogu cześć. Ofiarowali kadzidło, by sprawić Bogu przyjemność!”. Jesteśmy przekonani, że Bóg patrzy przede wszystkim na intencje.

Biblia wielokrotnie pokazuje jednak, że szczere pragnienia nie zastępują posłuszeństwa. Pamiętamy przecież Kaina, którego ofiara została odrzucona (1Mo 4,3-7). Pamiętamy Saula, który z „pobożnych” powodów sam złożył ofiarę, której składać nie miał prawa. Samuel odpowiedział mu bezlitośnie: „Czy całopalenia i ofiary są dla PANA taką przyjemnością, jak słuchanie Jego głosu? Posłuszeństwo jest lepsze niż ofiara, uważne słuchanie lepsze niż tłuszcz barani” (1Sm 15,22).

Pamiętamy Uzzę, który chciał podtrzymać Arkę, żeby nie spadła z wozu (2Sm 6,6-7). Chciał dobrze, ale Arkę miano nosić na ramionach lewitów, a nie transportować na wozie. Nie zważano na to, co Bóg dokładnie określił.

Jeroboam ustanowił święto, które miało być podobne do tego w Judzie (1Krl 12,32-33). Zmienił tylko niektóre szczegóły, bo uznał, że lud będzie bardziej zaangażowany. Wszystkie te historie łączy ta sama prawda: Bóg nie jest zainteresowany naszymi pomysłami na oddawanie Mu czci. Chce, żebyśmy czcili Go tak, jak On sam to ustanowił.

KOŚCIÓŁ, KTÓRY LUBI „WŁASNY OGIEŃ”

Czy to wszystko dotyczy nas, żyjących w Nowym Przymierzu, w wolności i łasce? Uważam, że tak, i to bardzo mocno. Autor Listu do Hebrajczyków, pisząc do chrześcijan, przypomina: „Dlatego, jako ci, którzy otrzymują niewzruszone królestwo, zachowajmy wdzięczność i z nią pełnijmy służbę w sposób miły Bogu: z szacunkiem i w poczuciu odpowiedzialności wobec Niego.  Nasz Bóg bowiem jest ogniem, który może strawić wszystko” (Hbr 12,28-29). To nie jest tekst dotyczący minionego przymierza. To zdanie jest skierowane do ludzi, którzy żyją pod łaską.

Jezus też mówił o tym wprost. Cytując Izajasza, powiedział faryzeuszom: „Czczą Mnie jednak daremnie, ucząc zasad, które są nakazami ludzkimi” (Mt 15,9). Można więc czcić Boga „na próżno”. Można robić to bardzo gorliwie, bardzo wylewnie i bardzo „pobożnie”, a jednak niezgodnie z Jego wolą.

Co dziś może być „obcym ogniem” w Kościele? Oczywiście nie używamy kadzielnicy w trakcie nabożeństwa. Myślę raczej o tendencji, żeby dorzucać coś od siebie do tego, co Bóg objawił.

W dzieleniu się Dobrą Nowiną dodajemy do Ewangelii własne pomysły, które „lepiej trafiają” do ludzi, albo zmiękczamy to, co trudne. Paweł ostrzegał Galacjan, że gdyby nawet anioł z nieba głosił inną ewangelię, mają go uznać za przeklętego (Gal 1,8).

W uwielbieniu zdarza się nam kierować tym, co nam się podoba. Musi to jednak iść w parze z tym, co podoba się Bogu. Jezus mówił, że prawdziwi czciciele „będą oddawać cześć Ojcu w duchu i prawdzie” (J 4,23-24). Jedno i drugie. Można stworzyć duchową atmosferę, ale bez prawdy będzie to obcy ogień.

Niestety może się zdarzyć, że w naszym życiu zastępujemy konkretne posłuszeństwo hojną ofiarnością w innych sferach. Gotowi jesteśmy poświęcić czas, pieniądze i energię na różne „dobre sprawy”, ale unikamy zrobienia tego jednego, co Bóg konkretnie kazał nam zrobić. Potrafimy usprawiedliwić nieposłuszeństwo wielką gorliwością w innym miejscu. Nadab i Abihu też byli gorliwi…

NIE CHODZI O STRACH PRZED KARĄ

Nie chcę, żeby ten tekst został odebrany jako straszenie. Nie jesteśmy powołani do życia w paraliżującym lęku, w którym boimy się każdego kroku. Wiemy, że doskonała miłość usuwa lęk przed karą, ale… nie usuwa szacunku wobec Bożego majestatu. Jan, który napisał o miłości usuwającej lęk, padł do stóp Chrystusa „jak martwy” (Obj 1,17). Jezus sam zapytał: „Dlaczego zwracacie się do Mnie: Panie, Panie, a nie stosujecie się do tego, co mówię?” (Łk 6,46). A przy innej okazji powiedział: „Jeśli darzycie Mnie miłością, będziecie wypełniać moje przykazania” (J 14,15).

Posłuszeństwo jest owocem miłości. Syn, który kocha ojca, chce robić to, czego ojciec od niego oczekuje. Nie dlatego, że jest motywowany wiszącą nad nim ewentualnością kary. Skoro Bóg powiedział, jak chce być czczony, to dlatego, że wie, co jest dla nas dobre. Przepisy Księgi Kapłańskiej nie były złośliwym biurokratycznym wymysłem, ale darem. Dzięki nim Izrael mógł zbliżać się do Świętego i nie ginąć.

A teraz pomyślmy chwilę o tym, w jakim miejscu się znajdujemy, należąc do „powszechnego kapłaństwa”. Mamy dziś dostęp do Boga, o jakim Nadab i Abihu nie mogli nawet marzyć. Ale nie dlatego, że Bóg stał się mniej święty, tylko dlatego, że przez krew Jezusa Chrystusa mamy dostęp do miejsca najświętszego (Hbr 10,19). Nie ma tu miejsca na własny ogień nie dlatego, że Bóg tego zabrania z kaprysu. Po prostu nie jest on potrzebny. Wszystko, czego Bóg wymagał, zostało dokonane przez Syna. Chrystus jest naszym arcykapłanem, ofiarą i ołtarzem jednocześnie. Czy naprawdę musimy dorzucać coś od siebie?

OGIEŃ, KTÓRY NIE WYGASA

Historia Nadaba i Abihu nie kończy się na ich śmierci. Zaraz potem Aaron i jego pozostali synowie wracają do służby i czynią dokładnie to, co Bóg nakazał (3Mo 10,7). Bóg wciąż mieszka wśród swojego ludu, wciąż przyjmuje ofiary i wciąż błogosławi. Ogień na ołtarzu płonie dalej.

Zostaje pytanie, które każdy z nas może zadać sobie po lekturze tej historii: jaki ogień przynoszę przed Boże oblicze? Czy ten, który On sam określił w swoim Słowie, czy może ten, który wydaje mi się bardziej atrakcyjny, odpowiedniejszy, bardziej „skuteczny”? Czy moje posłuszeństwo jest ścisłe, czy raczej dopasowane do moich upodobań?

Zachowajmy w sercu to, co Mojżesz powiedział Aaronowi: „Oto, co oznajmia PAN: Na tych, którzy są Mi bliscy, okazuje się moja świętość, a wobec całego ludu — moja chwała” (3Mo 10,3).

Bóg jest święty. Zbliżajmy się do Niego z radością i wdzięcznością za łaskę, ale nigdy nie traćmy świętej bojaźni. Nie dokładajmy własnego ognia – służmy Mu ściśle trzymając się zasad, jakie objawił w swoim Słowie.


Komentarze

Dodaj komentarz